Traumawerk

“Wie zichzelf tot vriend neemt, heeft een goede keuze gemaakt.” – Aleksandr Solzjenitsyn

Je bent van harte welkom een afspraak te maken voor een of meerdere individuele therapiesessie(s).

Een traumatherapiesessie duurt ongeveer 1 1/4 uur en begint met afstemming over wat in de sessie onderzocht wordt. Traumawerk helpt je (alsnog) te ontspannen (helen) na een of meerdere ingrijpende gebeurtenis(-sen) of langer durende minder gunstige omstandigheden in je leven recent of in je verleden.

Trauma kan ontstaan door een auto-ongeluk, geweld, misbruik, bijna-verdrinking, natuurramp of een operatie in het ziekenhuis. Scheiding van ouders, gepest worden, verwaarlozing als kind, een moeilijke bevalling, slecht nieuws, een ongelukkig huwelijk of het overlijden van een dierbare kunnen ook traumatische ervaringen zijn. Bepalend voor het al dan niet ontwikkelen van trauma in al deze situaties, is of er ruimte (en ondersteuning) was voor je natuurlijke reactie. En of je na de gebeurtenis de overlevingsenergie hebt kunnen ontladen en loslaten.

Trauma kan leiden tot een complex aan symptomen, zoals je angstig en/of gespannen voelen, chronische vermoeidheid, hyperactiviteit of juist depressiviteit of psychosomatische klachten. Vaak ben je je niet bewust dat onverwerkt trauma de symptomen in stand houdt.

Ik heb de SE-opleiding Somatic Experiencing Practioner gevolgd, een methode ontwikkeld door Peter Levine. Daarna heb ik de NARM Practioner opleiding (NeuroAffective Relationele Model) afgerond. NARM is een methode voor het helen van ontwikkelingstrauma ontwikkeld door Laurence Heller.

Over beide hieronder meer uitleg:

Ontwikkelingstrauma

“Ik ben niet wat mij is overkomen, ik ben wat ik verkies te worden.” – Carl Gustav Jung

Ontwikkelingstrauma ontstaat als we tijdens het opgroeien een gemis aan ondersteuning (al dan niet bewust) hebben ervaren (of aan zijn blootgesteld) die nodig is voor een gezonde groei tot volwassene. Door dit gemis – zoals steun, verzorging, begeleiding, veiligheid, voeding, liefde, grenzen, bescherming, structuur, duidelijkheid, ruimte, zelfvertrouwen, vertrouwen, warmte en/of aanraking – ontwikkel je een overlevingsstijl die je helpt te overleven. Later kan deze overlevingsstijl echter in de weg gaan zitten bij het je ontplooien en adequaat te reageren op wat er van je gevraagd wordt.

Hoe verbinden wij ons met onszelf, met een ander mens en met de wereld?
Door de allereerste ervaringen in dit contact (zelfs al in de baarmoeder) creëren we een beeld van de wereld. Hoe veilig is deze? Wordt er aan behoeftes voldaan, niet teveel en niet te weinig? Is er voldoende onvoorwaardelijke steun als hij/zij de wereld gaat verkennen? Worden we gezien in onze autonomie, oftewel hoe wordt er op een ‘nee’ gereageerd? En hoe wordt enthousiasme en levenslust ontvangen?

Een tekort op (een of meer van) deze gebieden, voor elke mens anders, kan leiden tot een constant gevoel van angst en onveiligheid, een gevoel van ’er is nooit genoeg’, altijd sterk moeten zijn, geen grenzen kunnen stellen of nee zeggen, perfectionisme of nooit eens ‘uit de plooi’ durven schieten. Het werken met ontwikkelingstrauma begint bij jouw verlangen, de wens om iets anders te beleven of te doen wat tot nu toe niet lukt.

Dr. Laurence Heller ontwikkelde een therapeutische werkwijze gericht op het loskomen van die oude ‘inprints’. Hij spreekt over overlevingsstijlen en strategieën die ontstaan als reactie op tekorten in het invullen van de volgende basisbehoeften:

Verbinding: met de moeder/vader als eerste en daarmee met het eigen lichaam, emoties en met anderen.

Afstemming: om behoeftes te uiten, er naar uit te reiken en te vertrouwen dat er gereageerd wordt.

Vertrouwen: om de ander en zichzelf te vertrouwen, zodat je afhankelijkheid op een gezonde manier kunt aangaan.

Autonomie: dat je jezelf mag zijn, je voorkeuren en grenzen kunt aangeven zonder angst of schuldgevoel.

Liefde en seksualiteit: dat je je hart kunt openen en een liefdevolle relatie mag verenigen met vitale seksualiteit.

Deze thema’s komen vaak tot uitdrukking in onze relaties, in ons werk, in onze ideeën over onszelf en anderen. Vanuit je ‘verlangen’ verkennen we wat je tegenhoudt. Wat zit er tussen je verlangen te leven? Daarin ontdekken we patronen en strategieën en de bijbehorende behoeftes en dilemma’s. En zoeken we manieren om deze los te laten, opdat je je er minder mee hoeft te identificeren. Vaak vraagt dit om in te zien en te ervaren dat de ‘angsten’ van vroeger in het hier en nu minder vat op je hoeven te hebben.

In NARM® sessies werken we zowel met het denken als met onze lichamelijke en emotionele reacties. Juist deze wisselwerking maakt de werkwijze effectief. Hierbij is het volwassen ‘hier-en-nu’ perspectief de basis.

Hieronder nog meer over NARM®

• Wat is NARM®?
Het NeuroAffective Relational Model NARM® vertegenwoordigt een baanbrekende benadering voor het herstellen van ontwikkelingstrauma – de vaak onzichtbare wonden die bepalen hoe we ons door de wereld bewegen. Gebaseerd op psychodynamische psychotherapie, hechtingstheorie, gestalttherapie en diverse somatische benaderingen binnen een relationele context, begint NARM® met een ander uitgangspunt dan de meeste traditionele psychotherapiemodellen. In plaats van zich te richten op wat er mis is gegaan, identificeert en werkt NARM® aan wat cliënten het liefst in hun leven willen. Tegenover de traumadraaikolk plaatsen we het verlangen.

Deze resource-based benadering onderzoekt op een subtiele manier de overlevingspatronen die deze kernbehoeften kunnen verstoren, terwijl het de natuurlijke capaciteit van het zenuwstelsel tot genezing en integratie ondersteunt. NARM® erkent en onderkent dat symptomen en gedragingen vaak intelligente aanpassingen aan vroege relationele wonden vertegenwoordigen, in plaats van pathologie die geëlimineerd moet worden.

Onze overlevingspatronen begrijpen
Als kinderen zijn we opmerkelijk adaptief. Wanneer onze basisbehoeften aan veiligheid, verbinding, afstemming, vertrouwen en autonomie niet consistent worden vervuld, ontwikkelen we overlevingsstrategieën om door onze omgeving te navigeren. Deze patronen – hoewel ze op dat moment beschermend zijn – kunnen later elk aspect van ons volwassen leven beïnvloeden: ons identiteitsgevoel, ons emotionele landschap, ons fysieke welzijn, ons gedrag en hoe we met onszelf en anderen omgaan.

NARM® erkent dat deze overlevingspatronen zijn ontstaan uit de kloof tussen wat we essentieel nodig hadden en wat onze vroege omgeving ons kon bieden. Wanneer een veilige band moeilijk of onmogelijk wordt, raakt ons zenuwstelsel chronisch geactiveerd. Deze aanhoudende stress beïnvloedt niet alleen ons lichaam, maar vormt onze hele manier van zijn, vervormt hoe we onszelf en de wereld om ons heen zien en vervreemdt ons geleidelijk van onze authentieke aard.

De weg naar integratie
Het doel van NARM® is niet om deze overlevingspatronen te elimineren, maar juist om ruimte te creëren voor keuze. Naarmate we ons minder identificeren met oude beschermende strategieën, ontwikkelen we op natuurlijke wijze toegang tot onze kerncapaciteiten: openheid, flexibele stabiliteit, vreugde, natuurlijke verantwoordelijkheid en helderheid. Dit leidt tot wat cliënten vaak omschrijven als een gevoel van “lichter” en “gemakkelijker in zichzelf”, minder gedefinieerd door pijnlijke ervaringen uit het verleden. NARM® integreert geavanceerde neurowetenschap met somatisch bewustzijn en relationele psychologie en creëert zo een alomvattend raamwerk dat de hele persoon benadert. Deze procesgerichte, lichaamsgerichte benadering richt zich op het ervaren van het huidige moment, terwijl de wijsheid van onze ontwikkelingsreis wordt geëerd.

Een niet-pathologiserende aanpak
Wat NARM® onderscheidt, is het perspectief dat gericht is op hulpbronnen. In plaats van zich te richten op symptomen of tekorten, benadrukt NARM® de verbinding met de delen van onszelf die al georganiseerd, coherent en functioneel zijn. Door cliënten te verankeren in hun inherente gezondheid en capaciteiten, bouwt deze aanpak innerlijk bewustzijn en veerkracht op die een blijvende transformatie ondersteunen. Deze methodologie overbrugt traditionele psychotherapie met body-mind benaderingen en biedt professionals een kader dat zowel symptoombestrijding als posttraumatische groei ondersteunt. In de kern erkent NARM® dat genezing plaatsvindt door verbinding: met jezelf, met anderen en met het huidige moment. NARM® biedt niet alleen een pad voor het genezen van deze symptomen, maar ook voor het ontdekken van meer veerkracht, gezondere relaties, persoonlijke groei en een betekenisvolle betrokkenheid bij het leven zelf. Door deze aanpak ontdekken cliënten vaak dat wat zij dachten dat hun beperkingen waren, in werkelijkheid aanpassingen waren en dat onder deze beschermende lagen een vermogen tot levendigheid, flow en authentieke verbinding schuilgaat dat er altijd al was, wachtend om herwonnen te worden.

• Hoe NARM® werkt
NARM® werkt via een uniek metaproces dat cliënten leert om een aandachtig bewustzijn van zichzelf in het huidige moment te ervaren. In tegenstelling tot benaderingen die zich uitgebreid richten op trauma uit het verleden, onderzoekt NARM® de persoonlijke geschiedenis alleen in de mate waarin patronen uit het verleden de verbinding met het huidige moment en zelfregulatie verstoren of in de weg staan.

Het model is opgebouwd rond vier primaire principes:

1. Ondersteuning van verbinding en organisatie
Werken met de wisselwerking tussen identiteitsproblemen en ons vermogen tot verbinding en regulatie, en cliënten helpen toegang te krijgen tot de natuurlijke zelfregulerende capaciteiten van hun lichaam.

2. Identiteit verkennen
Met behulp van mindful onderzoek de diepere identificaties en overlevingspatronen onderzoeken die we ten onrechte voor onze ware identiteit aanzien.

3. Werken in het heden
Het proces van verbinding en ontkoppeling volgen terwijl het zich in realtime afspeelt, waardoor cliënten zich minder slachtoffer van hun jeugd voelen en meer verbonden met hun gevoel van verantwoordelijkheid en liefde voor zichzelf.

4. Regulering van het zenuwstelsel
Zowel top-down (cognitief/emotioneel) als bottom-up (somatisch/felt-sense) benaderingen gebruiken om de regulatie van het zenuwstelsel te ondersteunen en therapeutische mogelijkheden uit te breiden.

NARM® is bijzonder effectief voor mensen die last hebben van angst, depressie, relatieproblemen, chronische stress, eetstoornissen, herstel van verslaving en complexe traumareacties. Omdat ontwikkelingstrauma ten grondslag ligt aan zoveel psychische uitdagingen, kan de aanpak van NARM® voor het herstellen van vroege hechtingswonden een transformatie teweegbrengen die veel verder gaat dan symptoomverlichting.

Shocktrauma

“In het verleden gebeurt niets meer.” – Eckhart Tolle

Shocktrauma kan ontstaan door iedere gebeurtenis of serie gebeurtenissen die destijds te onverwachts, te snel, te heftig of te groot was om adequaat op te kunnen reageren zoals:

• Een aanval waarbij je niet kon ontsnappen, verkrachting, seksueel misbruik (in welke vorm dan ook), geweld, oorlog;
• Een val, hoofdverwonding, auto-ongeluk;
• Operaties, tandarts, geboortetrauma, hoge koorts;
• Verdrinking, verstikking, verbranding, vergiftiging;
• Natuurrampen;
• Getuigen zijn van trauma (overweldigende gebeurtenis);
• Verwaarlozing in de vroege jeugd, verlies van dierbaar persoon, liefdeloze opvoeding.

Het zenuwstelsel is overweldigd geraakt.

Bij een overweldigende gebeurtenis is onze natuurlijke beschermingsreactie te vluchten (Flight) of te vechten (Fight) of voorbij onze grenzen te gaan, te pleasen (Fawn). Bij deze levensreddende impulsen komt in fracties van seconden een enorme hoeveelheid energie vrij. Wanneer je niet kunt aanpassen, vluchten of vechten dan is het als uiterste bescherming mogelijk dat je (deels) bevriest (Freeze). De energie wordt vastgezet en opgeslagen in het lichaam. Je zenuwstelsel blijft staan op alarmstand en je kunt niet meer volledig ontspannen. De ontregeling die dit geeft, leidt tot allerlei lichamelijke en/of psychische klachten met symptomen:

• Angst, paniek, heftige emotionele- en schrikreacties, schrap zetten, verhoogde hartslag, hartkloppingen, versnelde of oppervlakkige ademhaling, overmatig alertheid, prikkelbaarheid, woede, onrust, slapeloosheid, slaapverstoring;
• Depressie, uitputting, gevoel van hulpeloosheid, machteloosheid, zorgelijkheid, apathie, vermijdend gedrag, schaamte, schuldgevoelens;
• Dissociatie, gevoel van het lichaam niet goed meer te voelen, uit contact voelen met jezelf en anderen, beperkt spectrum van gevoelens, het gevoel hebben de controle kwijt te zijn, moeite te focussen;
• Hyperactiviteit, gejaagdheid, verhoogde waakzaamheid, overgevoelig;
• Chronische (onverklaarbare) lichamelijke pijn, overmatig gespannen spieren, te weinig spierspanning, krachtverlies van de spieren;
• Ontkenning: het is niet gebeurd of het is niet belangrijk.

Bij SE wordt gewerkt met het volgen van de lichaamssensaties die er zijn. Enkele voorbeelden van lichaamssensaties zijn: warmte, tintelingen, stroming, verstrakking, ontspanning, snelle of langzame hartslag, kippenvel, kou, kramp, ruimte, lichtheid, zwaarte, snelle of langzame ademhaling, alertheid of juist verdoofd enz.. Trauma-energie kan gevoeld worden in het lichaam als spanning of verkramping. Door kleine stapjes te zetten in en uit de spanningen in het lichaam wordt de geblokkeerde levensenergie op een veilige en rustige manier ontladen. Door ontlading ontstaat vaak direct een afname van stresssymptomen.

Door het lichaam te voelen, naar het lichaam te ‘luisteren’ en deze te volgen, is het lichaam zelf instaat de vast zittende energie te ontladen. Onder begeleiding wordt het lichaam geholpen deze natuurlijke manier van spanningsontlading weer aan te zetten en daarbij weer rust in het zenuwstelsel en een natuurlijke weerbaarheid te creëren.

De kracht van SE ligt in de aandacht die deze benadering geeft aan de lichamelijke gevolgen van traumatische ervaringen. De genezing van trauma kan dan ook eerst werkelijk tot stand komen als het lichaam er bij betrokken wordt. De “lichamelijke herinneringen” aan intense ervaringen in het verleden leiden, als ze zorgvuldig begeleid worden, naar oplossingen die zich als vanzelf aandienen. Door ondersteuning te bieden bij het afmaken van vastgezette energie op een veilige en gedoseerde wijze, stap voor stap, komt er ruimte ontspanning en voor herstel van veerkracht.

Gelukkig is er steeds meer ervaring & kennis beschikbaar (in opleidingen, boeken, workshops, podcast online) over trauma en mogelijkheden tot het herstel. Zie ook de informatie verder op deze website.